باب دوم در صفت ياقوت زرد معدن ياقوت زرد هم در كوههاى هندست و آن انواع است . و بهترين او آن است كى زردى زرد باشد ، چنانك با سرخى جلنارى مىزند . بعد از آن مشمشى كه لون او فروتر از آن باشد . بعد از آن شمعى ، شفّاف روشن . « * » بعد از آن معصفرى كه با گل معصفر زند . بعد از آن ترنجى . بعد از آن تبنى كه لونش احسن الوان زرد بود . و فروتر لونى كه به بياض نزديك بود . و شبه ياقوت زرد لعل زردفام باشد ، و فرق ميان هر دو به وزن و جلا و طراوت و آتش توان كرد . و باشد كه به كركهن زرد مشتبه شود و هرچ در ياقوت [ a 8 ] عيب باشد در ياقوت زرد نيز عيب بود . و ياقوت زرد را از سرخ بدان سبب در مرتبه فروتر مىنهد كه لون صفرت از روى طبيعت از لوازم بيماران و آفت‌رسيدگان است . و او را نيز به سبب تفريح در مفرّحات تركيب مىكنند . و در قديم قيمت يك مثقال بىعيوب رنگين به صد دينار مىخريده‌اند ، و تفاوت قيمت به حسب عيوب به آن درجه بود كه يك مثقال به يك دينار باز آمد .

--> ( 1 ) - اين سطر در حاشيه تحرير شده است .